Serce i naczynia · Choroba dziedziczna

Hipercholesterolemia rodzinna (FH)

To jedna z najczęstszych chorób genetycznych — szacuje się, że dotyczy nawet 1 na 250 osób. Powoduje bardzo wysoki cholesterol LDL od urodzenia i znacząco zwiększa ryzyko przedwczesnego zawału serca. Większość osób nie wie, że ją ma.

Czym jest FH

Wysoki cholesterol zapisany w genach

Hipercholesterolemia rodzinna (FH, z ang. familial hypercholesterolemia) to choroba dziedziczna, w której organizm nie usuwa prawidłowo cholesterolu LDL z krwi. Efekt: jego stężenie jest bardzo wysokie już od dzieciństwa — niezależnie od diety.

Przyczyną jest zmiana w genie — najczęściej w genie LDLR (receptora LDL), rzadziej w genach APOB lub PCSK9. Wszystkie trzy biorą udział w usuwaniu cholesterolu LDL z krwiobiegu, więc ich uszkodzenie prowadzi do jego nadmiaru.

Dlaczego to ważne

Ciche ryzyko przedwczesnego zawału

FH zwykle nie daje wczesnych objawów — wysoki cholesterol „nie boli", a uszkodzenie naczyń narasta po cichu przez lata. Dlatego pierwszym sygnałem bywa dopiero poważne zdarzenie sercowe.

Przedwczesna miażdżyca

Cholesterol odkłada się w ścianach tętnic znacznie wcześniej niż w populacji ogólnej.

Zawał w młodym wieku

Ryzyko choroby wieńcowej i zawału serca może wzrastać już przed 50. rokiem życia.

Rodzinna historia

Wczesne zawały lub nagłe zgony sercowe u bliskich krewnych to ważny sygnał ostrzegawczy.

Dziedziczenie

Dlaczego dotyczy całej rodziny

FH dziedziczy się w sposób autosomalny dominujący — wystarczy jedna zmieniona kopia genu, by choroba się ujawniła. Oznacza to, że każde dziecko osoby z FH ma 50% szans na odziedziczenie tej samej predyspozycji.

Dlatego rozpoznanie FH u jednej osoby ma znaczenie dla całej rodziny — pozwala objąć opieką krewnych, zanim u nich dojdzie do powikłań. To jeden z powodów, dla których wiedza o dziedzicznym ryzyku bywa tak cenna.

Rola badania genetycznego

Wykryć predyspozycję, zanim zaszkodzi

Badanie genetyczne pozwala potwierdzić FH i wskazać konkretną zmianę w genie — a to ułatwia objęcie opieką również krewnych. Najważniejsze: FH jest chorobą, którą można skutecznie kontrolować, gdy wiadomo o niej wcześnie. Diagnostyką zajmują się m.in. wyspecjalizowane poradnie lipidowe; genetyczne badania kardiologiczne w Programie Badamy Geny są w przygotowaniu.

Powiadom mnie, gdy ruszą badania kardiologiczne
Najczęstsze pytania

Hipercholesterolemia rodzinna — pytania i odpowiedzi

Dla kogo

FH przekazywana jest z pokolenia na pokolenie

Hipercholesterolemia rodzinna dziedziczy się w połowie przypadków — jeśli występuje u Ciebie, warto sprawdzić także dzieci i rodzeństwo.

Trzy pokolenia rodziny — dziedziczna hipercholesterolemia rodzinna (FH)

Kilka pokoleń

Wysoki cholesterol powtarzający się w rodzinie

Zadbaj o geny już dziś

Badania kardiologiczne są w przygotowaniu, ale możesz już teraz sprawdzić dziedziczne predyspozycje do nowotworów w naszym Programie Prewencji.

Badania genetyczne na raka